Büyükelçilik Tarihi ve Önceki Büyükelçilerimiz

A. Türkiye-İran Diplomatik Temsilcilikleri Tarihi:

 

* İran kaynakları Osmanlı Devleti ile resmi diplomatik ilişkilerin kuruluş yılını 1851 olarak belirtmektedirler. Buna göre İran'ın İstanbul'daki Büyükelçiliği 1851 yılında açılmış ve Hacı Mirza Ahmet Han Khoie Maslahatgüzar olarak atanmıştır.

 

* Türk kaynaklarında ise İran'ın 1807 yılında Ebrahime Mohammad-Şeyh el Islami Khai'ı Osmanlı Devleti'ne Büyükelçi olarak, Osmanlı Devleti'nin de 1835 yılında Esad Efendi'yi İran'a Büyükelçi (Fevkalade) olarak gönderdiği kayıtlıdır.

 

* Sözkonusu kaynakların incelenmesinden, Tanzimat Dönemi'nin ilk yıllarında Osmanlı Devleti'nin Tebriz'de Başkonsolosluğu bulunduğu anlaşılmaktadır. Tahran'da, daha sonra 1848 yılında Maslahatgüzarlık açılmış ve buraya Seb'azade Ali Namık Efendi atanmıştır. Bu misyon 1900'lü yılların başında Büyükelçilik olmuştur. Bu yıllarda İran'da Sine'de de Başkonsolosluk açılmıştır.

 

* İran'ın 1853 yılında Erzurum ve Bağdat'da Başkonsoloslukları, İzmir, Şam, Trabzon ve Mısır'da da Konsoloslukları bulunmaktaydı. 1888 yılında ise yukarıdakilere ilaveten İran'ın Cidde, Halep, Van, Basra'da Başkonsoloslukları, diğer birçok Osmanlı kentinde Konsoloslukları ya da Konsolosluk Vekaletleri vardı.

 

* 1923 yılında Tahran Büyükelçiliği'nde Konsolosluk Şubesi ihdas edilince, Konsolosluk 1924 yılında lağvedilmiş ve Tahran Şehbender Vekaleti oluşturulmuştur. Ayrıca 1921'de Tebriz'de, 1924'de de Urumiye'de Başşehbenderlik ihdas edilmiştir.

 

* Cumhuriyet Dönemi'nde 1923 yılında Horasan Başşehbenderliği, 1925 yılında Culfa Müstakil Şehbender Vekaleti yine aynı yıl Hamedan, Kermanşah ve Reşt Şehbenderlikleri ve 1930 yılında da Meşhed Konsolosluğu ihdas edilmiştir. Bunlardan yalnızca Tebriz ve Urumiye Başkonsoloslukları günümüze kadar gelmiştir.

* Önümüzdeki dönemde Meşhed'de bir Türk Başkonsolosluğu açılması planlanmaktadır. 

* İran'ın da bugün yalnızca İstanbul, Erzurum ve Trabzon'da Başkonsoloslukları bulunmaktadır.

 

 

B. T.C. Tahran Büyükelçiliği Tarihi:

 

 

* İran'daki ilk daimi Türk Büyükelçisi 1835 yılında atanan Esad Efendi'dir. Buna mukabil İran kaynaklarında ise Osmanlı Devleti'nin Tahran Büyükelçiliği'nin resmen açılışı 1851 yılına tarihlenmektedir. Şimdi Kançılarya olarak kullanılan bu arazi (Ferdovsi Cad. No: 337) Osmanlı Sefareti olmadan önce, devlet malı olan Büyük Lalezar Bağı'nın bir parçası imiş ve Tahran'da Büyükelçilikler kurulmadan önce, sefirler ve yabancı konuklar İran Devleti tarafından bu bağda bulunan görkemli binalarda ağırlanırlarmış.

 

* Bugünkü Kançılarya ve İkametgah binaları Büyükelçi Enis Akaygen zamanında (1934-39) yaptırılmış ve binaların arazileri de kendisi üzerine tapulanmıştır. İkametgah binası 1938 yılı Temmuzunda, Kançılarya binası da aynı yıl Ekim ayında tamamlanmıştır. Kançılarya binasının üst katı ikametgah olarak yapılmış ve 1964 yılına kadar da böyle kullanılmıştır. O dönemlerde bugünkü ikametgah ise yazlık olarak işlev görmüştür.

 

* Bugünkü ikametgahın bulunduğu mahallin, Pole Rumi (Rum Köprüsü) ismi Osmanlı (Rum)’dan gelmektedir. Osmanlı Devleti döneminde ve daha sonraları bu mülkiyet yazlık olarak kullanılmıştır.

 

* Büyükelçi Hüsrev Gerede, anılarında, ikametgah arazisinin Osmanlı İmparatorluğu zamanında maruf alim ve şairlerimizden Maarif Nazırı Münif Paşa tarafından satın alındığını belirtmektedir.

 

* İran’ın Ankara’daki Büyükelçiliğinin temeli de, o zaman yabancı misyonların Ankara’ya naklini teşvik için izlenen siyaset çerçevesinde, Başbakan İsmet İnönü tarafından atılmıştır.

 

 

 

 

Esad Efendi
Esad EfendiBüyükelçi

1.1.1835-1.1.1839

İbrahim Sarım Paşa
İbrahim Sarım PaşaBüyükelçi

1.1.1839-

Seb’azade Ali Namık Efendi
Seb’azade Ali Namık EfendiMaslahatgüzar

1.1.1848-1.1.1849

Ahmed Vefik Paşa
Ahmed Vefik PaşaBüyükelçi

1.1.1851-1.1.1855

Haydar Efendi
Haydar EfendiBüyükelçi

1.1.1855-1.1.1859

Rıza Paşa
Rıza PaşaBüyükelçi

1.1.1859-

Haydar Efendi
Haydar EfendiBüyükelçi

1.1.1859-1.1.1865

Rıza Efendi
Rıza EfendiBüyükelçi

1.1.1865-

Hayrullah Efendi
Hayrullah EfendiBüyükelçi

1.1.1869-

Eşref Paşa
Eşref PaşaBüyükelçi

1.1.1871-

Münif Bey
Münif BeyBüyükelçi

1.1.1872-

Haydar Efendi
Haydar EfendiBüyükelçi

1.1.1877-

Fahri Bey
Fahri BeyBüyükelçi

1.1.1878-

Halid Bey
Halid BeyBüyükelçi

1.1.1885-

Ali Galib  Bey
Ali Galib BeyBüyükelçi

1.1.1892-

Mehmet Şemseddin Bey
Mehmet Şemseddin BeyBüyükelçi

1.1.1894-

Münif Paşa
Münif PaşaBüyükelçi

1.1.1895-

Mehmet Şemseddin Bey
Mehmet Şemseddin BeyBüyükelçi

1.1.1897-

Hüseyin Hasib Efendi
Hüseyin Hasib EfendiBüyükelçi

1.6.1909-1.12.1912

Emin Bey
Emin BeyBüyükelçi

24.12.1912-15.6.1913

Mehmet Sadrettin Bey
Mehmet Sadrettin BeyBüyükelçi

15.6.1913-28.12.1913

Asım Bey
Asım BeyBüyükelçi

2.3.1914-25.4.1920

Ahmed Reşid Bey
Ahmed Reşid BeyBüyükelçi

1.1.1921-

Muhiddin Paşa
Muhiddin PaşaBüyükelçi

7.2.1923-3.10.1925

Hasan Vasfi Menteş
Hasan Vasfi MenteşBüyükelçi

4.10.1925-5.11.1925

Memduh Şevket Esendal
Memduh Şevket EsendalBüyükelçi

6.11.1925-10.8.1926

Vasfi Menteş
Vasfi MenteşBüyükelçi

11.8.1926-7.12.1927

Vehbi Gizey
Vehbi GizeyBüyükelçi

8.8.1927-31.8.1930

Husrev R. Gerede
Husrev R. GeredeBüyükelçi

1.10.1930-1.7.1934

Enis Akaygen
Enis AkaygenBüyükelçi

11.7.1934-7.8.1939

İnegöllüoğlu Müşfik Selami
İnegöllüoğlu Müşfik SelamiBüyükelçi

8.8.1939-30.9.1939

Suad Davaz
Suad DavazBüyükelçi

1.10.1939-22.8.1941

İlhami Uzel
İlhami UzelBüyükelçi

22.8.1941-26.11.1941

Cemal Hüsnü Taray
Cemal Hüsnü TarayBüyükelçi

27.11.1941-30.11.1944

Cemil Miroğlu
Cemil MiroğluBüyükelçi

30.11.1944-16.5.1945

Kemal Köprülü
Kemal KöprülüBüyükelçi

16.5.1945-15.10.1949

Sami  Efendi
Sami EfendiBüyükelçi

1.1.1949-1.1.1851

Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Yakup Kadri KaraosmanoğluBüyükelçi

1.10.1949-25.3.1951

Dembel Muammer Hamdi
Dembel Muammer HamdiBüyükelçi

14.4.1951-27.7.1951

Ali Türkgeldi
Ali Türkgeldi Büyükelçi

28.7.1951-29.4.1955

Orgeneral İzzet Aksalur
Orgeneral İzzet AksalurBüyükelçi

27.7.1954-10.4.1960

Tevfik Yavuz Aktulga
Tevfik Yavuz AktulgaBüyükelçi

29.4.1955-26.7.1955

Mahmut Ş Dikerdem
Mahmut Ş DikerdemBüyükelçi

10.4.1960-30.7.1960

Fuat  Bayramoğlu
Fuat BayramoğluBüyükelçi

28.9.1960-8.8.1964

Reşad Erhan
Reşad ErhanBüyükelçi

6.10.1962-24.9.1964

Necdet Kent
Necdet KentBüyükelçi

29.9.1964-27.4.1967

Taha Carım
Taha CarımBüyükelçi

24.4.1967-3.8.1969

Namık Yolga
Namık YolgaBüyükelçi

16.9.1969-5.11.1972

Sadi Eldem
Sadi EldemBüyükelçi

27.11.1972-10.4.1975

Rahmi Gümrükçüoğlu
Rahmi GümrükçüoğluBüyükelçi

24.5.1975-26.7.1978

Turgut Tülümen
Turgut TülümenBüyükelçi

2.9.1978-15.11.1980

Tanşuğ Bleda
Tanşuğ BledaBüyükelçi

15.11.1980-15.9.1983

A. İsmet Birsel
A. İsmet BirselBüyükelçi

27.9.1983-16.12.1986

Volkan Vural
Volkan VuralBüyükelçi

1.1.1987-12.9.1988

Ömer E.  Akbel
Ömer E. AkbelBüyükelçi

12.9.1988-8.11.1991

Korkmaz Haktanır
Korkmaz HaktanırBüyükelçi

29.11.1991-20.3.1994

A. Mithat Balkan
A. Mithat BalkanBüyükelçi

31.3.1994-31.10.1996

Osman Korutürk
Osman KorutürkBüyükelçi

31.10.1996-6.3.1997

Sencar Özsoy
Sencar ÖzsoyBüyükelçi

1.3.1998-17.7.1999

Turan Moralı
Turan MoralıBüyükelçi

1.8.1999-28.11.2001

Selahattin Alpar
Selahattin AlparBüyükelçi

11.12.2001-18.3.2004

Bozkurt Aran
Bozkurt AranBüyükelçi

31.3.2004-19.1.2006

Hüsnü Gürcan Türkoğlu
Hüsnü Gürcan TürkoğluBüyükelçi

15.2.2006-31.10.2007

Selim Karaosmanoğlu
Selim KaraosmanoğluBüyükelçi

7.5.2008-16.2.2010

Ümit  Yardım
Ümit YardımBüyükelçi

11.4.2010-16.9.2014

Rıza Hakan Tekin
Rıza Hakan TekinBüyükelçi

15.10.2014-15.1.2019

Pazar - Perşembe

09:00 - 18:00

KONSOLOSLUK ŞUBESİ ÇALIŞMA SAATLERİ : 09:00 - 12:30 ARASIDIR.
1.1.2020 1.1.2020 YILBAŞI
29.1.2020 29.1.2020 Hz. Fatemeh Zehra'nın Ölüm Yıldönümü
11.2.2020 11.2.2020 Devrim Yıldönümü
8.3.2020 8.3.2020 Hz.İmam Ali'nin Doğum Yıldönümü
19.3.2020 19.3.2020 Petrolün Millileştirilmesi
20.3.2020 23.3.2020 Nevruz (4 gün)
22.3.2020 22.3.2020 Hz. Muhammed'in Peygamberlik mertebesine ulaşması
31.3.2020 31.3.2020 İran İslam Cumhuriyeti Günü
1.4.2020 1.4.2020 Doğa Günü
9.4.2020 9.4.2020 Hz. Mehdi'nin Doğum Yıldönümü
23.4.2020 23.4.2020 Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
1.5.2020 1.5.2020 Emek ve Dayanışma Günü
15.5.2020 15.5.2020 Hz. Ali'nin Ölüm Yıldönümü
19.5.2020 19.5.2020 Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı
24.5.2020 26.5.2020 Ramazan Bayramı (İran'da son anda bayram tarihi ileri ya da geri alınabilir) 2 gün
3.6.2020 3.6.2020 İmam Humeyni'nin Ölüm Yıldönümü
4.6.2020 4.6.2020 15 Hordad Ayaklanması
17.6.2020 17.6.2020 Hz. İmam Jafar Sadegh'in Ölüm Yıldönümü
15.7.2020 15.7.2020 Demokrasi ve Milli Birlik Günü
31.7.2020 1.8.2020 Kurban Bayramı (İran'da 1 gündür(31 Temmuz))
8.8.2020 8.8.2020 Ghader-e Khom Bayramı
29.8.2020 29.8.2020 Tasooa
30.8.2020 30.8.2020 Ashoora
30.8.2020 30.8.2020 Zafer Bayramı
8.10.2020 8.10.2020 Arbain (İmam Hüseyin'in Ölümünün 40. Günü)
16.10.2020 16.10.2020 Hz. Peygamberin Ölüm Yıldönümü
17.10.2020 17.10.2020 Hz. İmam Rıza'nın Ölüm Yıldönümü
25.10.2020 25.10.2020 Hz. Hasan Asgari'nin Ölüm yıldönümü
25.10.2020 25.10.2020 Hz. Mehdi'nin imametinin başlamasının yıldönümü
29.10.2020 29.10.2020 Cumhuriyet Bayramı
3.11.2020 3.11.2020 Hz. Muhammed'in Doğum Yıldönümü
3.11.2020 3.11.2020 Hz. İmam Jafar'in Doğum Yıldönümü